Παράγοντες Ποιότητας Ακτινογραφίας

 

Βασικός ακτινολογικός έλεγχος Θωρακικής Μοίρας Σπονδυλικής Στήλης

Βασικός Ακτινολογικός Έλεγχος ΘΜΣΣ

 Α) Προετοιμασία Εξεταζομένου.

Ζητάμε από τον εξεταζόμενο να αφαιρέσει όλα τα κοσμήματα και τα ενδύματα από την περιοχή του Θώρακα, όπως επίσης και τυχόν piercing ή αλυσίδες.

Λήψη μέτρων ακτινοπροστασίας για τις γονάδες. Σε κορίτσια εφηβικής – μετ’ εφηβικής ηλικίας θα μπορούσε να εφαρμοστούν μέτρα ακτινοπροστασίας για τους μαστούς (σκίαστρα σε κάθε μαστό ξεχωριστά).

(πηγή: https://www.orthopt.org/uploads/content_files/files/Scoliosis.pdf)

Υποχρεωτικός ο περιορισμός του πεδίου ακτινοβόλησης με τη χρήση των διαφραγμάτων βάθους.

ΠΡΟΣΟΧΗ! Τίθεται πάντοτε στις εξεταζόμενες αναπαραγωγικής ηλικίας, το ερώτημα για αποκλεισμό εγκυμοσύνης πριν την πραγματοποίηση της εξέτασης.

Όσες από τις παρακάτω προβολές ΔΕΝ πρέπει να εφαρμόζονται σε περιπτώσεις κάκωσης ΘΜΣΣ, όταν οι ασθενείς αυτοί προσκομίζονται στο Ακτινολογικό Εργαστήριο σε φορείο, θα σημαίνονται με ειδικό διακριτικό.

1.Προσθιοπίσθια προβολή Θ.Μ.Σ.Σ .

1.α) Τοποθέτηση

Ο ασθενής τοποθετείται σε ύπτια κατακεκλιμμένη θέση*. Για τη μείωση της θωρακικής κύφωσης το κεφάλι ανασηκώνεται ελαφρά. Τα χέρια του ασθενούς τοποθετούνται παράλληλα με το σώμα του ασθενούς .Οι ώμοι και οι πρόσθιες άνω λαγόνιες άκανθες ακινητοποιούνται ώστε να ισαπέχουν από το τραπέζι. Η λήψη πρέπει να γίνει σε πλήρη εκπνοή για την επίτευξη ισορροπημένης πυκνότητας.

* Σε περίπτωση μη τραυματισμένου ασθενή η εξέταση μπορεί να πραγματοποιηθεί σε όρθια θέση.

1.β) Επικέντρωση

Μεταξύ του έκτου και του έβδομου θωρακικού σπονδύλου περίπου 6-7 cm κάτω από την εντομή του στέρνου, δηλαδή μεταξύ στερνικής γωνίας και ξιφοειδούς απόφυσης.

1.γ) Αξιολόγηση

Χρήσιμη ακτινογραφία για την κατά μέτωπο μελέτη των θωρακικών σπονδύλων.

·                     Περιλαμβάνονται όλοι οι θωρακικοί σπόνδυλοι με τον Θ₇ στο κέντρο της ακτινογραφίας.

·                     Οι ακανθώδεις αποφύσεις αναδεικνύονται στο μέσο του σώματος και οι μίσχοι είναι συμμετρικοί .Οι στερνοκλειδικές αρθρώσεις είναι συμμετρικές.

·                     Όλοι οι θωρακικοί σπόνδυλοι αναδεικνύονται με σχετικά ισορροπημένη πυκνότητα.

·                     Οι μεσοσπονδύλιοι αρθρικοί χώροι είναι ανοιχτοί.

2.Πλάγια προβολή Θ.Μ.Σ.Σ.

2.α) Τοποθέτηση

Ο ασθενής βρίσκεται σε όρθια** ή πλάγια κατακεκλιμένη θέση, με τα χέρια σηκωμένα και διπλωμένα πάνω από το κεφάλι. Το βάρος κατανέμεται εξίσου στα κάτω άκρα και το οπίσθιο μέρος του θώρακα επικεντρώνεται στη μέση γραμμή του ορθοστάτη. Η λήψη πρέπει να γίνει είτε σε πλήρη εισπνοή για να κατέβει το διάφραγμα όσο το δυνατόν χαμηλότερα είτε με μεγάλο χρόνο έκθεσης για να ασαφοποιηθούν οι πλευρές και οι πνεύμονες και να απεικονιστούν οι κατώτεροι θωρακικοί σπόνδυλοι σε περίπτωση αδυναμίας του ασθενούς να πάρει βαθιά ανάσα .Κατά την διάρκεια της έκθεσης ο ασθενής πρέπει να αναπνέει ήρεμα.

** Η όρθια θέση αποφεύγεται σε τραυματισμένους ασθενής.

2.β) Επικέντρωση

Μεταξύ του έκτου και του έβδομου θωρακικού σπονδύλου περίπου στη μέση της μασχάλης  με την κεντρική ακτίνα κάθετη στον επιμήκη άξονα των θωρακικών σπονδύλων (συνήθως απαιτείται μια κλίση 5⁰ κεφαλικά σε γυναίκες και 10⁰ κεφαλικά στους άντρες επειδή έχουν φαρδύτερους ώμους ).

2.γ) Αξιολόγηση

Χρήσιμη ακτινογραφία για τη μελέτη των σωμάτων των σπονδύλων Θ3-Θ12, των μεσοσπονδύλιων αρθρικών διαστημάτων και των μεσοσπονδύλιων τρημάτων.

·                     Περιλαμβάνονται οι σπόνδυλοι Θ3-Ο1 στο κέντρο της ακτινογραφίας.

·                     Τα μεσοσπονδύλια τρήματα αναδεικνύονται ανοιχτά και οι οπίσθιες επιφάνειες κάθε σπονδυλικού σώματος συμπροβάλλονται.

·                     Οι μεσοσπονδύλιοι αρθρικοί χώροι είναι ανοιχτοί.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

-Bontrager Kenneth L., Lampignano John, Bontrager's Handbook of Radiographic Positioning and Techniques, Publisher: Mosby, Edition 8th, 2013

-Bushong S.: Radiologic Science for Technologists- Physics, Biology and Protection, 6th Edition, Mosby, St. Louis- U.S.A. 1997.

-Clark K.: Clark’ s Positioning in Radiography, tenth Edition, ILFORD, London 1979

-Lampignano John, Kendrick Leslie, Bontrager’s Textbook of Radiographic Positioning and Related Anatomy, Publisher: Mosby / Elsevier, Edition 9^th, 2017

-Meschan I.: Radiographic Positioning and Related Anatomy, W. B. Saunders Edition, U.S.A.1978

-Möller T.: Radiographic Anatomy, Thieme Medical Publications Inc., N. York 1992

-Sandstrom Staffan, The WHO manual of diagnostic imaging Radiographic Technique and Projections, World Health Organization 2003

-Wicke L.: Ακτινοανατομία- Φυσιολογικά Ευρήματα, Επιστημονικές Εκδόσεις «Γρ. Παρισιάνος», Αθήνα 1995.

-Αλειφερόπουλος Δ.: Οστά και Αρθρώσεις για Τεχνολόγους Ακτινολόγους, Ιατρικές εκδόσεις ΒΗΤΑ, Αθήνα 2000.

-Γαλανόπουλος Ν., Νηφόρος Ν., Στυλιαράς Λ.:  Βασική Ακτινολογία- Λήψεις, Ακτινοανατομία, Ακτινοδιαγνωστική, Επιστημονικές Εκδόσεις «Γρ. Παρισιάνος», Αθήνα. 

-Κουμαριανός Δ.: Ακτινογραφική Ανατομία και Προβολές - Οδηγός Μελέτης και ανασκόπησης, α’ Έκδοση, Αθήνα 1999.

-Κουμαριανός Δ.: Άτλας Ακτινολογικών προβολών και Ακτινοανατομίας, α’ Έκδοση, Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα 1994.

-Κουμαριανός Δ.: Άτλας Ακτινολογικών προβολών, β’ Έκδοση, Τόμος 1ος και 2ος, Αθήνα 1999.

-Νασιόπουλος Κ, Οδηγός Ακτινολογικών Προβολών, Αθήνα 2008

-Παπαδόπουλος Λ.: Η Ακτινολογία και η Τεχνική της, Τόμος Α’, Εκδόσεις University Studio Press, Θεσσαλονίκη 1987.

-Στασινός Σ, Γεωργάκης Α, Οικονόμου Γ, Εργαστήριο Ακτινοτεχνολογίας, ΤΕΕ 2^ος κύκλος, Ειδικότητα Β. Ραδιολογίας, ΟΕΔΒ, Αθήνα 2007

www.radiologycommunity.gr

Β.Μ.-Θ.Θ.

Απεικονιστικός έλεγχος ασθενών (υπόπτων ή κρουσμάτων) COVID-19

Το σύστημα το οποίο προσβάλλεται κυρίως από την COVID-19, και από την κατάρρευση του οποίου προέρχονται και οι περισσότεροι θάνατοι που συμβαίνουν από τη νόσο, είναι το αναπνευστικό.

Κάταγμα ονυχοφόρου φάλαγγας

Ακτινογραφική Απεικόνιση σε σαμιαμίδι.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: 

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΔΕΝ ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΚΕ ΚΑΝΕΝΑ  ΖΩΟ.

Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΕΡΠΕΤΟΥ ΔΕΝ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΙ Σ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΗΘΗΚΕ ΑΛΛΑ ΕΙΝΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΠΟ ΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΚΑΙ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΣΗ ΜΕ ΤΟ ΕΡΠΕΤΟ ΠΟΥ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΗΘΗΚΕ. 

ΤΟ ΕΡΠΕΤΟ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΗΣΗ ΑΦΕΘΗΚΕ ΕΛΕΥΘΕΡΟ.

Η ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΕ ΗΤΑΝ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΧΑΜΗΛΗ.

Απεικόνιση τρέσας σε Ακτινογραφικό έλεγχο Κρανίου

Ακτινογραφική Απεικόνιση Τραύματος Κεφαλής από Τέμνον Όργανο

ΠΡΟΣΟΧΗ! ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΕΙΚΟΝΕΣ 

Ιστορικό:

Άνδρας 35 ετών προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών, αιμορραγώντας στο κεφάλι, ύστερα από επίθεση που δέχθηκε με τέμνον όργανο (μαχαίρι), κατά την συμπλοκή του σε καυγά. Ο άνδρας προσκομίζεται αμέσως στο Ακτινολογικό τμήμα για την πραγματοποίηση ακτινογραφιών.

Τεχνική:    

Ακτινογραφία κρανίου σε π-ο προβολή επί κλίνης και πλάγια προβολή με οριζόντια δέσμη 

Αποτελέσματα:

Από τον έλεγχο των ακτινογραφιών προκύπτει η θέση και η ακεραιτότητα του τέμνοντος οργάνου (μαχαίρι), πληροφορίες απαραίτητες για τους χειρισμούς αφαίρεσής του. 
Στον ασθενή μετά την αφαίρεση του τέμνοντος οργάνου παρασχέθηκε η αναγκαία ιατρική φροντίδα, πραγματοποιήθηκε περαιτέρω εργαστηριακός έλεγχος και ακολουθήθηκαν οι νενομισμένες διαδικασίες, που προβλέπονται για την χώρα στην οποία συνέβη το περιστατικό (οι ακτινογραφίες και οι φωτογραφία είναι συνεργάτη του ιστολογίου σε  χώρα του Εξωτερικού) 

Β.Μ. - Θ.Θ.

Κάταγμα Επιγονατίδας. Απεικόνιση με απλές ακτινογραφίες.

Ιστορικό:

Ασθενής 69 χρονών προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών μετά από κάκωση του δεξιού γόνατος (πτώση και άμεση πλήξη της επιγονατίδας). Μετά τον κλινικό έλεγχο παραπέμπεται για ακτινογραφικό έλεγχο γόνατος.

Τεχνική:

Ro γόνατος F (Π-Ο) / Profile. Οι λήψεις πραγματοποιήθηκαν χωρίς τη χρήση αντισκεδαστικού διαφράγματος.

Σχόλια:

Σε μια Π-Ο ακτινογραφία γόνατος απεικονίζονται το κάτω τριτημόριο του μηριαίου οστού, το άνω τριτημόριο της κνήμης και της περόνης και η μηροκνημιαία διάρθρωση. Η επιγονατίδα απεικονίζεται ως σκίαση που προβάλλει στο κάτω τμήμα του μηριαίου οστού, και για τον λόγο αυτό τα όρια της δεν διακρίνονται με σαφήνεια. Στην περιφέρεια του μηριαίου κάτω από την επιγονατίδα προβάλουν ο έσω και ο έξω μηριαίος κόνδυλος.

Σε μια πλάγια ακτινογραφία γόνατος απεικονίζονται το κάτω τριτημόριο του μηριαίου οστού, το άνω τριτημόριο της κνήμης και της περόνης και η άρθρωση του γόνατος σε πλάγια προβολή. Ο έσω και έξω μηριαίος κόνδυλος επιπροβάλλονται. Η επιγονατίδα αναδεικνύεται σε πλάγια προβολή μπροστά από το κάτω άκρο του μηριαίου οστού και ε φυσιολογικές περιπτώσεις η επιγονατιδομηριαία άρθρωση απεικονίζεται ανοιχτή.

Ευρήματα: 

Συντριπτικό κάταγμα επιγονατίδας από άμεση πλήξη.

Στις ακτινογραφίες που ακολουθούν απεικονίζεται η πάσχουσα επιγονατίδα πριν και μετά την χειρουργική αποκατάσταση.

Β.Μ-Θ.Θ

Ακτινογραφική Απεικόνιση εξάρθρωσης μέσης φάλαγγας μικρού δακτύλου δεξιάς άκρας χειρός

Ιστορικό

Νεαρή αθλήτρια πετοσφαίρισης (volleyball) 16 ετών προσέρχεται στο Ακτινολογικό εργαστήριο μετά από τραυματισμό του μικρού δακτύλου της δεξιάς άκρας χειρός, κατά τη διάρκεια προπόνησης.

Απεικονιστικός Έλεγχος

Ακτινογραφία μικρού δακτύλου άκρας χειρός F/P


Απεικονιστικά Ευρήματα:

Εξάρθρωση μέσης φάλαγγας μικρού δακτύλου δεξιάς άκρας χειρός.

Ν.Μ.Τ.

Β.Μ.-Θ.Θ.

Απεικόνιση ενδομήτριων σπειραμάτων

Το «ενδομήτριο σπείραμα» ή πιο απλά «σπιράλ» είναι μια  από τις πιο γνωστές μεθόδους αντισύλληψης. Πρόκειται για μια μικρή συσκευή που είναι κατασκευασμένη από πλαστικό (πολυαιθυλένιο)  ή και χαλκό, εμβαπτισμένα σε ακτινοσκιερές ουσίες για να μπορούν να εντοπίζονται ακτινογραφικά. Εκτός από τα ενδομήτρια σπειράματα που περιέχουν χαλκό, χρησιμοποιούνται και σπειράματα ελεγχόμενης αποδέσμευσης λεβονοργεστρέλης. Τοποθετούνται πάντοτε από ειδικευμένο ιατρό γυναικολόγο στο εσωτερικό της μήτρας της γυναίκας.

Το ενδομήτριο σπείραμα έχει και ένα νήμα που το ένα άκρο της είναι προσαρμοσμένο σ’ αυτή και το άλλο εξέρχεται του τραχήλου και κρέμεται μέσα στον κόλπο. Η αντισυλληπτική ικανότητα του ενδομητρίου σπειράματος αγγίζει το 99%. Η βασική αρχή λειτουργίας του βασίζεται στο γεγονός ότι αδρανοποιεί τα σπερματοζωάρια και εμποδίζει το τυχόν γονιμοποιημένο ωάριο να εμφυτευτεί στη μήτρα.

Δεν επηρεάζει τη γονιμότητα της γυναίκας, και εφ' όσον τοποθετηθεί σωστά, μπορεί να λειτουργεί έως και 5 έτη.

Στις εικόνες που ακολουθούν παρουσιάζεται η απεικόνιση των εν λόγω σπειραμάτων σε ακτινογραφίες και αξονική Λεκάνης.

Β.Μ.-Θ.Θ.

Απεικονιστικός Έλεγχος πολυτραυματία τροχαίου ατυχήματος.

Ιστορικό:

Νεαρός άνδρας 27 ετών προσκομίζεται από το ΕΚΑΒ στο τμήμα των επειγόντων περιστατικών. Στον ασθενή έχουν παρασχεθεί οι πρώτες βοήθειες ήδη από το σημείο του τροχαίου ατυχήματος στο οποίο είχε εμπλακεί.

Ο ασθενής φέρει τραύματα στο κρανίο, τον αυχένα και στο αριστερό μηριαίο στο οποίο έχει τοποθετηθεί αερονάρθηκας.

Απεικονιστικός Έλεγχος:

Όλες οι ακτινογραφίες πραγματοποιούνται επί κλίνης και αποφεύγονται οι μετακινήσεις του ασθενούς. Χρησιμοποιήθηκε ελέυθερο flat panel και οι ληφθείσες ακτινογραφίες ήταν ψηφιακές (DR).

Πραγματοποιούνται Ro Θώρακος F σε ύπτια θέση, Ro Λεκάνης Ισχίων και μηριαίου.

Κάταγμα Μηριαίου σε νεογνό 39 ημερών

Νεογνό 39 ημερών προσκομίζεται στο νοσοκομείο με επώδυνο μηριαίο. Στον ακτινογραφικό έλεγχο αναδεικνύεται κάταγμα αριστερού μηριαίου. 

Β.Μ. - Θ.Θ.

Ανάδειξη ξένου σώματος σε Ακτινογραφία Κοιλίας

Ιστορικό:

Ασθενής προσέρχεται στο τμήμα επειγόντων αναφέροντας κοιλιακό άλγος. Με την λήψη του ιατρικού ιστορικού παραπέμπεται για ακτινογραφικό έλεγχο κοιλίας.

Ευρήματα:

Ακτινογραφικός έλεγχος αναδεικνύει παρουσία σφαιρικού (;) σχηματισμού ο οποίος περιέχει μπαταρίες και βίδες! Πρόκειται για ένα είδος σφαιρικού δονητή ο οποίος ξέφυγε από τον χρήστη του εντός της πυελικής χώρας (στο ορθοσιγμοειδές).

Β.Μ. - Θ.Θ.

Κάταγμα Ωμογλήνης - Ακτινογραφικός έλεγχος

Ασθενής προσέρχεται στο τμήμα των επειγόντων με άλγος στην άρθρωση του ώμου και αδυναμία κίνησης του αριστερού χεριού, μετά από πτώση σε ολισθηρό έδαφος. Ο ακτινογραφικός έλεγχος αναδεικνύει κάταγμα στην ωμογλήνη.

Β.Μ. - Θ.Θ.

Εκκολπώματα Δωδεκαδακτύλου: Η συμβολή της Κλασικής Ακτινολογίας στην απεικόνιση τους

Κατάγματα ΠΧΚ τύπου Colles - Ακτινογραφική προσέγγιση

Ιστορικό: 

2 ασθενείς προσέρχονται στο τμήμα επειγόντων περιστατικών μετά από πτώση σε ολισθηρό έδαφος. Και στις δύο περιπτώσεις χρησιμοποίησαν το χέρι τους για στήριξη κατά την πτώση. Παραπέμφθηκαν στο Ακτινολογικό Εργαστήριο για ακτινογραφικό έλεγχο.

Αποτελέσματα:

Και στις δυο περιπτώσεις ανεδείχθησαν κατάγματα Colles της κάτω επίφυσης της κερκίδας. Στην πρώτη περίπτωση δεν υπάρχει διαταραχή του άξονα της κερκίδας, εν αντιθέσει με την δεύτερη που υπάρχει (τυπικό κάταγμα colles) 

Ακτινογραφικός έλεγχος Αντιβραχίου. Απεικόνιση ανοικτού κατάγματος κερκίδας – ωλένης.

Ιστορικό:

Ασθενής 72 ετών προσέρχεται στον τμήμα επειγόντων περιστατικών, μετά από πτώση κατά τη διάρκεια ορειβασίας.

Ακτινογραφικός έλεγχος:

Ακτινογραφικός έλεγχος αντιβραχίου σε δύο προβολές (Face / Profile) .

Ανεδείχθη κάταγμα κερκίδας και ωλένης, που έχρηζε χειρουργικής αποκατάστασης.

Μετά την χειρουργική αποκατάσταση των καταγμάτων ελήφθησαν και πάλι ακτινογραφίες:

Β.Μ.- Θ.Θ.

Digital Breast Tomosynthesis (DBT). The Method's principles, advantages and limitations

Ioannis K. Giannakelos, RT

Mammography is a specialized technique of medical imaging, which, through the use of a low energy X-ray system, aims at the early detection and diagnosis of diseases such as breast cancer. In fact, mammography is a radiography of the breast. Its main and primary goal is to detect breast cancer before the display of relevant symptoms or palpation of tumors. Mammography represents a measurement that : i) allow early detection of breast cancer with the distant aim of reducing mortality and the use of improved therapeutic techniques aims, ii) the radial charge of the examinant is not significantly valuable, iii) give back comparable results.

Ψηφιακη Τομοσύνθεση Μαστού: Βασικές Αρχές Μεθόδου, Πλεονεκτήματα και περιορισμοί

Κάταγμα κεφαλής κερκίδας

Ιστορικό:

Γυναίκα 72 ετών γλιστράει σε κατηφορικό έδαφος και στην προσπάθεια της να ισορροπήσει, εκτείνει το δεξιό χέρι της το οποίο χρησιμοποιεί ως αντιστήριγμα για να μην χτυπήσει το πρόσωπό της. Επιστρέφοντας στο σπίτι νιώθει πόνο στην κατ’ ώμον άρθρωση και στην άρθρωση του αγκώνα του δεξιού χεριού. Με την πάροδο της ώρας στο χέρι εμφανίζονται μωλωπισμοί. Λαμβάνει αντιφλεγμονώδη αναλγητικά φάρμακα και επειδή ο πόνος υποχωρεί θεωρεί πως έχει τραυματίσει μόνο τα μαλακά μόρια. Η άρθρωση του αγκώνα παραμένει λειτουργική αν και στην μέγιστη έκταση είναι επώδυνη. 3 μέρες μετά το συμβάν και επειδή ο πόνος αυξάνεται επισκέπτεται το τμήμα επειγόντων περιστατικών, και μετά την κλινική εξέταση από ορθοπεδικό ιατρό παραπέμπεται στο ακτινολογικό εργαστήριο για ακτινολογικό έλεγχο.

Τεχνική:    

Ακτινογραφίες:

- Rö βραχιονίου F/Pr

 - Rö αγκώνα F/Pr

- Rö αντιβραχίου F/Pr

- Rö ΠΧΚ F/Pr

Αποτελέσματα:

Από τον έλεγχο των ακτινογραφιών προέκυψε κάταγμα στην κεφαλή της κερκίδας. Η ασθενής επιστρέφει στο ορθοπεδικό ιατρείο όπου επιχειρείται ανάταξη του κατάγματος και τοποθέτηση νάρθηκα. Η ασθενής παραπέμπεται για επαναληπτική ακτινογραφία αγκώνα στην οποία διαπιστώθηκε η επιτυχής ανάταξη του κατάγματος.

Β.Μ. - Θ.Θ.